Ik ben een gehoorgestoorde man en ik ben werkzaam als onderwijzer voor dove jonge mensen in Nigeria in een school. Ik ben ook werkzaam bij diverse kerkelijk groepen.

Mijn verhaal

Er zijn vele veelbelovende en intelligente jonge dove mensen in Afrika, maar zij hebben vaak gebrek aan een adequate mogelijkheid voor een opleiding en krijgen geen gelijke behandeling in het dagelijks leven. Hierdoor hebben zij vaak nauwelijks een gevoel voor eigenwaarde en bereiken daardoor niet wat mogelijk zou kunnen zijn. Er zijn zo veel jonge dove mensen die de mening zijn toegedaan dat ze in de wereld zijn, maar dat ze er niet bijhoren en niet ontdekken, overwinnen en genieten. Zij laten het er bij zitten en denken niet dat er meer uit te halen is.

Mijn eigen jeugd heeft me geleerd dat het heel moeilijk is voor dove kinderen om succes te hebben op school en in het leven, maar ik heb ook gezien dat er gezinnen en families zijn waar dove mensen liefde krijgen en gewaardeerd worden. Er worden mogelijkheden gecreëerd om hun opleiding en economische status te verbeteren. Deze bevoorrechte dove mensen zijn vaak in staat om een bijdrage te leveren aan hun familie en de maatschappij, en onderhouden hun ouders, zusters en broers op dezelfde manier waarop zij werden geholpen.

Ik ben geboren in de Niger republiek, in franssprekend Westafrika. Yali Diouf Papa (mijn vader) had drie vrouwen en 12 kinderen, waarvan ik nummer 4 was, maar mijn moeder heeft 8 kinderen en daarvan was ik nummer 2. Mijn moeder heeft me verteld dat ze na mijn geboorte ziek werd en een jaar in het ziekenhuis moest blijven. Ik weet niet waaraan ze leed. Naarmate ik ouder werd wist ik dat mijn vader niet veel om me gaf. Ik kreeg vaak beledigende woorden naar mijn hoofd geslingerd. Dat kwam waarschijnlijk door het feit dat ik als kind niet liet blijken intelligent of snugger te zijn of over een normaal verstand scheen te beschikken. Het woord waar ik mee vertrouwd raakte was “STOMMELING”!

Ik was een langzame leerling. Daardoor kreeg ik stokslagen, thuis en op school. Ik had geen goede cijfers en ik ging pas van de lagere school af na er 11 jaar geweest te zijn. Toen ik van school af ging wilde mijn vader me soldaat laten worden in het leger. Maar op een dag zei het hoofd van de enige middelbare school in de stad iets en dat wees erop dat hij wilde dat ik naar school terug ging; hij wilde mijn vader spreken. Ik stelde mijn vader hiervan op de hoogte en zij hadden een gesprek. Hierna zat ik weer in de 6^e klas voor de vierde keer.

Gedurende de tijd op de lagere school had ik wat last van doofheid en ik was een hakkelaar, maar toen ik ouder werd ging dat hakkelen geleidelijk weg.

Toen ik een teenager was en werd aangesproken vroeg ik altijd of het herhaald kon worden. Soms hoorde ik wat er werd gezegd, maar toch kon ik niet gelijk antwoorden tot het luid en duidelijk werd herhaald of dat er werd gezegd: ”He, we praten tegen hem maar hij wil het niet horen!”. Op een dag hielp mijn moeder me met een dictee. Toen ze het ging corrigeren zei ze dat ik een paar woorden niet goed had gespeld omdat ik niet oplette.

Hoe dan ook, nadat ik iedere klas op de lagere school 2x had gedaan, ging het geleidelijk aan in opwaartse richting. Maar de vermoedelijke gehoorafwijking werd erger, hoewel dat pas medisch werd bevestigd toe ik 19 of 20 jaar oud was.

Nadat ik naar school terugging slaagde ik voor de examens. Ik ging laat van de lagere school af en ging laat naar de middelbare school. Op de middelbare school deed ik het goed in aardrijkskunde, geschiedenis, wetenschappen en Frans, maar met Engels ging het niet zo goed. Engels wordt in Niger onderwezen als een derde taal. Ik kon die vreemde taal maar niet onder de knie krijgen met al die vreemd geschreven woorden en die rare uitspraak en de andere leerlingen lachten me uit.

Het gehoorprobleem was er nog steeds, maar dat weerhield me er niet naar frans en andere talen te luisteren. Ik was gezegend met het feit dat ik niet doof was toen ik die vreemde talen ging leren. Vaak hebben dove mensen problemen met de grammatica, woorden en zinsbouw.

Ondanks mijn problemen was ik vastbesloten het stigma en de vernedering om het sulletje van de klas te zijn van me af te schudden en op een dag keek ik in mijn engelse schrift en ik las en probeerde alles goed in me op te nemen. Daarna waren mijn resultaten beter dan ooit. Toen ik de middelbare school verliet was engels mijn beste vak.

Toen ik drie jaar op de middelbare school zat, stak het gehoorprobleem weer de kop op en was erger dan ooit te voren. Ik was toen 19 jaar. Ik kon de leerkrachten niet volgen. Ik spitste mijn oren maar het lukte niet. Ik miste bijna alles wat er werd behandeld. Ik kreeg ook problemen met zien. Ik zag dat er op het bord werd geschreven maar ik kon niet zien wat en ik kon alleen wat overnemen als ik er dicht bij stond.

Geen ziekte of iets anders op medisch gebied ging hieraan vooraf; het was een complete verrassing!

Ik voelde wanhoop, kwaadheid en ontmoediging en ik was in school niet meer geinteresseerd. Ik was zo wanhopig dat ik er een eind aan wilde maken, maar na een mislukte poging besloot toch om te willen leven. Er was vast wel hoop! Ongeveer tegelijkertijd had ik sloten het moslimgeloof van mijn familie vaarwel te zeggen en christen te worden. Dat gaf veel problemen in de familie maar ik lag dwars!

Hoewel de doofheid me lamlegde op diverse fronten voelde ik toch dat ik daardoor meer gevoel voor moed, volharding, lef en vertrouwen had op andere gebieden. Ik wilde een bekend persoon worden, president of zo, maar wat was natuurlijk onmogelijk want een universitaire opleiding lag op de klippen vanwege het gehoorprobleem.

Toen ik mijn moeder vertelde over de problemen met horen en zien was ze overdonderd. Mijn vader zei me rustig te blijven en er werd niks gedaan omdat er werd aangenomen dat alles wel met een sisser zou aflopen. Ik denk eigenlijk dat er geen geld was voor een behandeling dat dat dat de reden was waarom er niks werd gedaan. Niger is geen ontwikkeld land en behandeling in het buitenland is erg duur. Mijn leraar engels, een Ghanees, vroeg me of ik naar de Ghanese School voor Doven wilde gaan en ik zag die aardige man met mij vader bij ons thuis, maar ik mocht niet gaan en mijn kans voor een opleiding werd de kop ingedrukt.

Ondertussen ging het geestelijk mis met mij en vaak ging ik niet naar school en ik bleef thuis om te lezen of ik zong liedjes en gebruikte daarbij oude blikjes als muziekinstrumenten.

Ik werd meegenomen naar een audioloog in het enige nationale ziekenhuis in de hoofdstad. De audioloog zag eruit als een chinese of japanse dokter. De man testte mijn oren gedurende een paar uur. Hij schreef injecties voor die mijn moeder, de verpleegster, thuis toediende. Na de injecties ging het een stuk beter met het horen, maar het was niet over en er was niets meer wat een dokter kon doen.

Ik kan horen, maar ik kan het gesproken woord niet verstaan. Ik heb getring, gebrul en remgeluiden in mijn oren gehad en soms jeuken ze. Ik kan de televisie horen en de radio en het gekwetter van de vogeltjes en het geronk van motoren en de donder. Ik kan ook het gekwebbel van kinderen horen. Hondegeblaf, geblaat van geiten en geschuifel van voeten. Echter, wanneer het gaat om het begrijpen van het gesproken woord is het voor mij moeilijk om uit te maken wat er is gezegd, tenzij mensen het herhalen. Dit is vaak onhandig geweest en je staat voor aap want de mensen gaan op je letten. Vaak vraag ik dan of men het even op kan schrijven, want dat spaart tijd en je staat niet voor joker.

Omdat ik bijna perfect spreek denken mensen vaak dat ik hen kan verstaan, maar soms doe ik net of ik niet kan spreken, dan schrijven ze het wel op! Een andere strategie die goed werkt is spreken en dan zeggen dat ik een beetje hardhorend ben. Gebaren willen ook wel helpen.

Als iemand met me spreekt en het gaat woord voor woord en een beetje luid dan kijk ik naar de lippen van die persoon. Dan weet ik wat er gezegd wordt en hoe de uitspraak is. Dat doe ik dan later na als ik het zelf uitspreek. Op zo’n manier heb ik de uitspraak van het engels geleerd.

Mijn verhaal is kenmerkend voor een dove, maar gelukkig heb ik een audioloog geconsulteerd en ik kreeg een kans om aan een opleiding te beginnen. Veel ouders in West Afrika hebben geen begrip voor de speciale hulp die hun dove kinderen nodig hebben. Soms krijgen dove kinderen niet dezelfde kansen als hun broertjes of zusjes die wel kunnen horen en kunnen dan huishoudelijke klusjes doen. Gebeurt dit als een dochter doof is dan blijft die jaar na jaar gewoon thuis. En als die dan het huis uit gaat is het met minimale kennis van gebarentaal of met helemaal niets. Sommige kinderen kunnen niet lezen of schrijven, niet eens hun eigen naam.

Ik bofte om dat ik door kon blijven leren, ook al hield ik op toen ik op de middelbare school zat. Ik schreef naar Dr. Andrew Foster, de zwarte amerikaanse missionaris die de pioneer was op het het onderwijs van doven in Afrika, die mij uitnodigde om in Nigeria te komen studeren. Dus op 1 april 1987 vertrok ik uit Niger en ging naar Nigeria.

In het Christelijk Centrum voor Doven zag ik voor het eerst gebarentaal. De studenten zagen er allemaal gelukkig uit en ik begon een nieuw leven. Ik leerde gebarentaal en was eindelijk in staat mijn gehoorprobleem te accepteren. Ik was een van de weinige studenten die een beetje kon horen.

Ik voelde me meer op mijn gemak en was meer thuis dan ik me ooit had gevoeld in Niger.

Dr. Andrew Foster kwam een paar maanden later zelf naar het Centrum. Hij vroeg me langs te komen op zijn kantoor en vroeg me engels te onderwijzen aan collega’s van de franssprekende landen die niet zo bedreven waren in de engelse taal. Hij leerde me hoe te werk te gaan en ik weet nu niet beter. Ik heb wat vaardigheid en wat handigheid opgedaan.

Helaas kwam Dr. Adrew Foster op 7 december 1987 om het leven bij een vliegtuigongeluk ergens in Centraal Afrika. Maar hij liep voorop bij het onderwijs voor doven in Nigeria en gaf een voorbeeld aan andere landen in Afrika wat betreft scholen voor doven.

Sindsdien heeft Nigeria een behoorlijk aantal mensen opgeleid die doof zijn. Er zijn speciale lagere en middelbare scholen gesticht voor doven en ook federale universiteiten die in speciaal onderwijs voorzien. De bekendste op dit gebied in westelijk Nigeria is het federale Instituut in Oyo . Honderden doven en niet doven zijn daar afgestudeerd en zijn onderwijzers geworden voor dove mensen. De universiteiten van Ibadan en Jos geven cursussen in speciale voorzieningen en bevorderen het recht op onderwijs voor doven en andere gehandicapten.

Andere instanties die de doven helpen zijn christelijke organisaties en dovenassociaties die in verschillende delen van Nigeria bestaan.

De toekomst voor doven in Nigeria.

De toekomst van dove mensen in Nigeria hangt af van hun sociale en economisch status, integratie en emancipatie. We moeten goed opgeleid en getraind zijn als we opgroeien, zodat we ons leven in eigen hand hebben. Openbare scholen voor doven moeten geschoolde en gemotiveerde leerkrachten hebben. Prive organisaties met leeractiviteiten moeten aangemoedigd en gesteund worden door fondsen om in staat te zijn om de doven te helpen in een plattelandse omgeving en ook in wat grote plaatsen.

Ik denk niet dat we moeten terugschrikken voor de uitdaging als we zien wat we allemaal kunnen bereiken maar we moeten focusseren op wat we kunnen bereiken door actie te ondernemen!

5e Conventie voor Doven

Gehouden in augustus 2004 in Nigeria

De 5^e conventie voor Doven werd gehouden in Aba in Nigeria. Deze conventie was voor alle geloven. Er waren geen geloofsbarrieres. Er waren veel dove jongeren aanwezig die actief deelnamen en geinteresseerd waren in prediken en uitdragen van het geloof.

In het Nederlands vertaald door Willy van Ooij